emocen26
|
 |
« : Kasım 13, 2008, 08:29:11 ÖS » |
|
1453
İstanbul'un fethi
1453
Ayasofya'nın camiye çevrilmesi
1454
İlk Devlet Musiki Okulu (Enderun'un müzik bölümü)
1458-1460
Mora'nın ele geçirilişi
1461
Trabzon Rum İmparatorluğu'nun sonu
1461
Candaroğulları'nın ilhakı
1463
Osmanlı-Venedik Savaşı'nın başlaması
1463-1470
İstanbul'da Fatih Külliyesi'nin inşaası
1466
II. Mehmed'in Arnavut seferi
1468
Karamanoğulları'nın sonu
1468
II. Mehmed tarafından İstanbul'da Topkapı Sarayı'nın tesisi
1469
Ahmed Karahisarı'nın Afyonkarahisar'da doğuşu
1470
Eğriboz'un alınışı
1471
Fatih Külliyesinin açılışı
1472
Topkapı Sarayı'nın inşası
1473
Otlukbeli Zaferi : Osmanlı Akkoyunlu mücadelesi
1474
Ali Kuşçu'nun ölümü
1475
Kırım'ın Osmanlı hakimiyetine girişi
1476
Boğdan seferi ve zaferi
1478
Fatih tarafından ilk altın paranın darbettirilmesi
1478
Şerafeddin Sabuncuoğlu'nun ölümü
1479
Osmanlı-Venedik Sulhü ile Fatih'in Venedikliler'e, Trabzon ve Kefe'de ticaret yapma hakkı tanıyan ahidname vermesi
1480
Otranto'ya çıkış ve başarısız Rodos kuşatması
1480
Kadıaskerliğin Rumeli ve Anadolu olarak ikiye ayrılması
1481
II. Mehmed'in vefatı ve II. Bayezid'in tahta çıkışı
1481
100 dirhem gümüşten 400 akçe kesilmesi
1481
Şeyh Hamdullah'ın İstanbul'a gelişi
1482
Cem Sultan'ın mağlubiyeti, Rodos'a ilticası
1483
Morova Seferi ve Hersek'in ilhakı
1484
Boğdan Seferi
1484
Kili ve Akkirman'ın fethi
1484-1488
Edirne'de Hayreddin'in II. Bayezid'in Külliyesi'ni inşası
1485
Osmanlı-Memlük mücadelesinin başlaması
1485
Şeyh Hamdullah'ın Aklam-ı Sitte'de kendi üslubunu buluşu
1486
Musiki ile tedavi yapan ilk devlet hastanesi (Edirne, II. Bayezid Külliyesi Şifahanesi)
1488
Hocazade, Muslihiddin Mustafa B. Yusuf B. Salih el-Bursavi'nin ölümü
1488
Sultan II. Bayezid tarafından Edirne'de Bayezid Darü'ş-şifası'nın yapımı
1489
Memlüklere karşı toprak kaybı
1491
Osmanlı-Memlük Barışı
1492
Macar Seferi
1492
İspanya'dan çıkarılan Yahudiler'in Osmanlı Devleti'nin himayesine girmesi
1494
Nakibüleşraflığın yeniden ve devamlı olarak teşkili
1494
Çin bulutu motifinin tezhib'de ilk kullanılışı
1495
Macarlarla mütareke, Cem Sultan'ın ölümü, Şehzade Süleyman'ın doğumu
1497
İlk Rus elçisinin İstanbul'a gelişi
1498
Lehistan Seferleri
1499
Venedik Harbi
1499
İnebahtı'nın alınışı
1499
Preveze baskını
15??
İlk mevlevi ayinleri (Pençgah, Dügah ve Hüseyni makamlarında üç beste-i kadim)
1500
Modon, Navarin ve Koron'un alınışı
1500-1505
İstanbul'da, Yakub Şah B. Sultan Şah'ın II. Bayezid'in Külliyesi'ni inşası
1502
Venedikle barış
1503
Anadolu sahasında ilk hamse sahibi Akşemseddinzade Hamdullah Hamdi'nin ölümü
1505
Bayezid Külliyesi'nin açılışı
1509
İstanbul'da kıyamet-ı suğra (küçük kıyamet) zelzelesi
1511
Şahkulu Baba Tekeli isyanı, Şehzade Selim Hareketi
1512
II. Bayezid'in tahttan çekilişi, I. Selim'in cülusu
1512
Anadolu Türk edebiyatında ilk Şehrengiz örneğini yazan Mesihi'nin ölümü; Selim döneminden I. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre.
1514
Çaldıran Zaferi, Tebriz'e giriş
çııÖÖçş1514
Çaldıran Zaferi, Tebriz'e giriş
1514
Şahkulu'nun Yavuz Sultan Selim'in Tebriz'i işgaliyle Amasya'ya sürgün gönderilişi
1516
Mısır Seferi ve Mercidabık Zaferi
1517
Ridaniye Zaferi ve Kahire'ye giriş
1517
Haremeyn'in himaye altına alınması
1517
Haliç'te tersane yapımının tamamlanması
1517
Piri Reis'in Mısır'da Sultan Selim'e ilk dünya haritasını sunması
1519
Celali isyanı
1519
Cezayir'in ilhakı
1520
I. Selim'in vefatı, I. Süleyman'ın cülusu
1520
Şeyh Hamdullah'ın İstanbul'da vefatı; Şahkulu'nun İstabul'a gelip, Ehl-i Hiref teşkilatına girişi; Hattat Şeyh Hamdullah'ın vefatı
1520-1550
Şahkulu'nun nakkaşhanede faaliyet göstermesi
1521
Belgrad'ın fethi
1521
Piri Reis'in, Kitab-ı Bahriye adındaki eserini hazırlaması
1522
Kanuni Sultan Süleyman'ın validesi ve Yavuz Sultan Selim'in eşi olan Ayşe Hafsa Sultan tarafından, Manisa'da bimaristan inşa edilmesi
1522
Rodos Adası'nın ilhakı
1524
Mısır'da Hain Ahmed Paşa isyanı
1524
Ahi Çelebi, Ahmed (Mehmed) Çelebi B. Kemal el-Tebrizi'nin ölümü
1525
Yeniçeri isyanı
1525
İlk Fransız elçisi İstanbul'da
1525
Şeyhülislam Zembili Ali Efendi'nin ölümü
1525
Mirim Çelebi, Mahmud B. Muhammed B. Muhammed B. Musa Kadızade'nin ölümü
1526
Mohaç Zaferi
1526
Ahmed Karahisari'nin İstanbul'da vefatı
1527
Bosna'nın fethi'nin tamamlanması
1528
Piri Reis'in Kanuni Sultan Süleyman'a ikinci dünya haritasını takdim etmesi
1528
Nizameddin Abdülali B. Muhammed B. Hüseyin el-Bircendi'nin ölümü
1529
Viyana kuşatması, Budin'in istirdadı, Barbaros'un Marsilya'ya çıkması
1530-1540
Divan-ı Selimi'nin yazılması
1530-1560
Nasuh'un tarihçi, hattat ve ressam olarak faaliyet göstermesi
1530-1588
Sinan'ın imparatorluğun baş mimarı olarak faaliyet göstermesi
1532
Alaman Seferi
1533-1534
Barbaros'un Osmanlı hizmetine girişi ve Cezayir Beylerbeyliği'ne tayini
1534
Irakeyn seferinin açılışı, Tebriz'e ikinci defa giriş ve Bağdat'ın alınışı
1534
Şeyhülislam İbn-i Kemal'in ölümü
1536
Fransızlara kendi bayrakları ile Osmanlı limanlarında ticaret hakkı tanıyan ahidname verilmesi
1536
Veziriazam İbrahim Paşa'nın idamı
1537
Körsof - Avlonya seferi
1538
Preveze Zaferi
1538
Hadım Süleyman Paşa'nın Hint Seferi
1540
Venedik Ahidnamesi'ndeki Karadeniz'de ticaret imtiyazının kaldırılması
1540-1560
Kara Memi'nin nakkaşhanede faaliyet göstermesi
1541
Budin'in kesin olarak ilhakı ve beylerbeyiği olması
1543
Estergon'un ve İstolni Belgrad'ın fethi
1543
Batı musikisiyle ilk resmi temas (I. François'nın Kanuni'ye gönderdiği saray orkestrası)
1547
Osmanlı-Habsburg Sulhü
1547
Avusturyalılar'a Osmanlı topraklarında emn ü aman üzere ticaret yapma hakkının tanınması
1547
San'a'nın fethi
1548
İkinci İran seferi
1550
Süleymaniye Külliyesi'nin inşaası
1551
Trablusgarb'ın fethi
1552
Piri Reis'in Portekizlilere karşı seferi
1553
Piri Reis'in ölümü
1553-1554
Turgud Reis'in Akdeniz seferi
1553-1554
Nahcıvan Seferi
1555
İlk Osmanlı-İran antlaşması : Amasya Müsalahası
1556
Şankulu'nun vefatı; Kara Memi'nin saray nakkaşhanesine Sernakkaş oluşu; Hattat Ahmed Karahisari'nin vefatı
1557
Dokuzuncu Akdeniz seferi, Fas'ın fethi
1557
Süleymaniye Külliyesi'nin açılışı
1558
Şakayık-ı Nu'maniye telifi
1558
Arifi'nin Süleyman-name'sinin tamamlanması
1559
Şehzade Bayezid ile Selim'in Konya Savaşı ve Bayezid'in yenilerek İran'a sığınması
1560
Cerbe'nin alınışı
1560-1600
Osman'ın Nakkaşhane'de faaliyet göstermesi
1561
Taşköprüzade'nin ölümü
1562
Osmanlı-Habsburg Sulhü
1563
Seydi Ali Reis, Ali B. Hüseyin el-Katibi'nin ölümü
1565
Başarısız Malta kuşatması
1565
100 dirhem gümüşten 450 akçe kesilmesi
1566
Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi : Sigetvar ve Sultanın vefatı, II. Selim'in cülusu
1567
Yemen isyanı
1568
Davud el-Antaki'nin Tezkire adlı eserini telif etmesi
1569
Astarhan seferi
1569
Kaptan Kurdıoğlu Hızır Beyin Sumatra seferi
1569-1595
Lokman'ın şehnameci olarak vazife görmesi
1571
Kıbrıs fethinin ikmali
1571
İnebahtı hezimeti
1571
Mustafa B. Ali el-Muvakkit'in ölümü; Takiyyüddin'in müneccimbaşılığa tayin edilmesi
1574
Buğday Zaferi
1574
Tunus'un fethi
1574
Selimiye'nin açılışı
1574
II. Selim'in vefatı ve III. Murad'ın cülusu
1575
Münşeat'üs-Selatın'in III. Murad'a takdimi
1575
Edirne'de, Sinan eliyle II. Selim için Selimiye Camii'nin inşası
1577
Takiyüddin'in gözlemlerine 1577'de de kısmen tamamlanan Daru'r-Rasadü'l-Cedid'de (İstanbul Rasathanesi) devam etmesi
1578
Osmanlı-İran Savaşı'nın başlaması
1578
Fas'ta el-Kasrü'l-kebir Zaferi
1578
Kafkaslar'da hareket
1580
İlk İngiliz Ahidnamesi'nin verilişi
22 Ocak 1580
İstanbul Rasadhanesi'nin yıktırılması
1583
Meşale Zaferi
çııÖÖçş1583
Meşale Zaferi
18 Kasım 1583
Cizvitlerin Galata'daki Saint Benoit Kilisesi'ne yerleşerek burada St. Benoit mektebini açmaları
1584-1588
Lokman'ın iki ciltlik Hüner-name'sinin tamamlanması
1585
Tebriz'in alınışı
1585
Takiyüddin el-Rasıd'ın ölümü
1586
İlk Sikke tashihi
1587
Gürcistan harekatı
1588
Gence seferi
1588
Resm-i tashih-i sikke konulması
1588-1606
Bosnalı Mehmed'in saraydaki kuyumcuların (zergeran bölüğünün) başı olarak vazife görmesi
1589
İkinci sikke tashihi
1590
Osmanlı-İran Antlaşması
1590
Yeniçerilerin et ihtiyaçlarını karşılamak üzere gümrük resmine "zarar-ı kassabiye" adıyla %1 oranında ilave yapılması
1593
Osmanlı-Habsburg Savaşları
1595
Estergon'un düşüşü
1595
III.Murad'ın vefatı, III. Mehmed'in cülusu
1596
Eğri Kalesi'nin alınışı ve Haçova Zaferi
1598-1663
Davud ve Mehmed Ağalar tarafından İstanbul'da valide sultanlar için Yeni Camii'nin inşası
1599
Osmanlı sarayında ilk Batı müziği aleti (Elizabeth I.'in IV. Mehmed'e gönderdiği org); Davud el-Antaki'nin ölümü
1600
Sikke tashihi
1601
Kanije Zaferi
1601
İngiliz tüccarının ödeyeceği gümrük resminin %3'e indirileceğinin ahidnameye derci
1603
Osmanı-İran Savaşı'nın başlaması
1603
III. Mehmed'in vefatı, I. Ahmed'in cülusu
1603-1703
I. Ahmed döneminden III. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre
1607
Asi Canbolatoğlu ve Maanoğlu'nun Oruç ovasında bozguna uğratılması
1609-1610
Celali tenkili için Kuyucu Murad Paşa Anadolu'da
1612
Osmanlı-İran Antlaşması
1612
Hollandalılara ahidname verilmesi
1613
Ömer B. Ahmed el-Ma'I el-Çulli'nin ölümü
1614
Ali B. Veli B. Hamza el-Mağribi'nin ölümü
1615
İran Savaşı'nın yeniden başlaması
1615
Revan Seferi
1617
I. Mustafa'nın cülusu
1617
İstanbul'da Mehmed Ağa tarafından Sultan Ahmed Camii'nin inşası
1618
I. Mustafa'nın hal'I ve II. Osman'ın cülusu
1618
Sikke tashihi
1621
II. Osman'ın Lehistan seferine çıkışı (Hotin seferi)
1622
II. Osman'ın katli ve I. Mustafa'nın yeniden tahta çıkışı
1623
I. Mustafa'nın tahttan indirimesi ve IV. Murad'ın cülusu
1624
Sikke tashihi
1629
Cizvitler tarafından, 1629'da İstanbul'da "Saint Georges" Fransız okulu ile, yine "St. Louis Dil Oğlanlar Mektebi"nin kurulması
1634
İlk Şeyhülislam katli (Ahizade Hüseyin Efendi)
1635
IV. Murad'ın Revan seferine çıkışı
1638
Bağdat Seferi ve Bağdat'ın alınışı
1638
Hekimbaşı Emir Çelebi'nin ölümü
1639
Osmanlı-İran sulhü : Kasrışirin Antlaşması
1640
IV. Murad'ın ölümü, İbrahim'in tahta çıkışı, sikke tashihi
1642
Hafız Osman'ın İstanbul'da doğuşu
1642-1698
Hattat Hafız Osman
1645
Girit seferinin açılışı, Hanya'nın alınışı
1648
İbrahim'in hal'ı, IV. Mehmed'in cülusu
1648
Kandiye kuşatması
1650
Osmanlı musikisi eserlerinin ilk notalı tesbiti (Ali Ufki'nin eseri)
1656
Çanakkale Boğazı'nın Venedik ablukası altına alınması
1656
Çınar Vak'ası
1656
Köprülüler devrinin başlaması
1658
Katip Çelebi'nin ölümü
1660
Varad Kalesi'nin alınışı
1663
Uyvar seferi, Uyvar'ın fethi
1664
St. Gotthard bozgunu ve Vasvar Antlaşması
1666
Türk Divan edebiyatında sebk-ı Hindi'nin öncülerinden Naili'nin ölümü
1669
Kandiye'nin alınışı, Girit'in tamamıyla Osmanlı hakimiyetine girişi
1670
Hekimbaşı Salih B. Nasrullah B. Sellüm'ün ölümü
1672
Lehistan seferi, Kamaniçe'nin alınışı
1672
Bucaş Antlaşması
1673
Fransız tüccarının ödediği gümrük resminin %3'e indirilmesi
1676
Osmanlı-Lehistan sulhü : Zorawna Antlaşması
1678
Ukrayna'da Çehrin seferi
1678
Hafız Osman'ın kendi üslubunu gerçekleştirmesi
1680
Mehter etkisinde ilk Batı müziği eseri (N. A. Strungk'un Esther operası)
çııÖÖçş1680
Mehter etkisinde ilk Batı müziği eseri (N. A. Strungk'un Esther operası)
1682
Osmanlı-Rus Antlaşması
1682
Seyahatname'nin yazarı Evliya Çelebi'nin ölümü
1683
II. Viyana kuşatması ve büyük bozgun
1683
Ebu Abdullah Muhammed b. Süleyman el-Fasi b. Tahir; el-Rıdvani'nin ölümü
1685
Uyvar'ın elden çıkışı
1685
Saraydaki altın ve gümüşten sikke basımı
1686
Budin'in düşüşü
1687
IV. Mehmed'in tahttan indirilmesi, II. Süleyman'ın cülusu
1687
Eğri Kalesi'nin düşüşü
1687
Bir akçe itibarı değerli "mankur" un piyasaya çıkarılması
1688
Belgrad'ın elden çıkışı
1690
Kanije Kalesi'nin düşüşü
1690
Belgrad'ın geri alınışı
1690
Fransızların Mısır'da ödediği gümrük resminin %3 olarak tesbiti
1691
Ebu Bekr Behram b. Abdullah el-Dımaski'nin ölümü
1691
II. Ahmed'in tahta çıkışı
1691
Salankamen bozgunu
1691
Enflasyonu körüklediği için mankur darbının yasaklanması
1695
II. Ahmed'in ölümü
1695
II. Mustafa'nın cülusu, Malikane sisteminin uygulanmaya başlanması
1697
Zenta bozgunu
1698
Şehremini Baruthanesi yangını
1698
Hafız Osman'ın İstanbul'da vefatı
1699
Karlofça Antlaşması'nın imzalanması
güzel notlar byeee (yorgunluğunuzun üstüne bi çay gider artıkk)
daha araştırdıkça sizinle pazlaşmaya devam edicem....!!!!!
İstanbulun Fethi
İstanbul'un Fethi, 29 Mayıs 1453'te, şehri günlerdir kuşatan Osmanlı ordusunun, şimdi İstanbul olarak bilinen, o zamanki adıyla Konstantinopolis (Constantinople) şehrini Sultan II. Mehmed Han'ın komutanlığında fethetmesidir.
Bu fetihten sonra Osmanlı Devleti İmparatorluk olmuş, henüz 21 yaşında olan Sultan II. Mehmed, fatih unvanını da alarak Fatih Sultan Mehmed olarak anılmaya başlanmıştır. Tarihteki en önemli devletlerden olan Doğu Roma İmparatorluğu böylelikle sona ermiştir.
İstanbul Fetih edildikten sonra Orta Çağ kapanmış ve 1789 Fransız ihtilali'ne kadar sürecek olan Yeni Çağ başlamıştır.
Tarih: 2 Nisan - 29 Mayıs 1453
Yer: İstanbul (Bizans dönemi ismi: Constantinople)
Sonuç: Osmanlı'lar İstanbul'u ele geçirdi, Bizans İmparatorluğu yıkıldı. II. Mehmed, Fatih (fetheden) ilan edildi.
Bizans İmparatorluğu kumandanı: XI Konstantin
Osmanlı kumandanı: Fatih Sultan Mehmed (İkinci Mehmet)
Trabzon Rum İmparatorluğunun Sonu
Haçlı-Lâtin zulmünden kaçan Bizanslıların Trabzon ve çevresinde kurduğu devlet. Hıristiyanlar İslâm ülkeleri ve Türkler üzerine Haçlı Seferleri (1096-1270) tertip ettiler. Bunlardan Dördüncü Haçlı Seferinde Lâtinler, Bizans İmparatorluğunun merkezi İstanbulu işgâl ettiler. Katolik mezhebine mensup Lâtinler, Ortodoks-Bizans Hânedanına, İstanbul ahâlisine ve şehre çok zarar verdiler. Haçlı ordusu, İstanbulun zenginliği karşısında şaşkına döndü. İstanbul yağmalanıp, ahâlisine çok zulmedildi. Asilzâdeler ve hânedan mensuplarının zulümden kurtulabilenleri, Anadoluya çekildiler. Bizans İmparatoru Theodoros I Laskaris, İznik Rum İmparatorluğunu kurdu (1204). Bizanslılardan Komnenos âilesi, Trabzona gitti. 1204te Trabzon Rum İmparatorluğunu kurdu. İstanbula ise Venedikliler hâkim olup, Lâtin İmparatorluğunu kurdular. Bunlar, 1204ten 1261 yılına kadar Bizansa hâkim oldular.
Trabzon Rum İmparatorluğunun kurucusu ve ilk hükümdarı Aleksios Komnenos (1204-1222) idi. Batıda Karadeniz Ereğlisinden, doğuda Batuma kadar hâkim oldu. Aleksios Komnenos, İznik Rum İmparatorluğu ile mücâdele etti. Türkiye Selçukluları, 1214te Trabzonu kuşatıp Ereğli ile Amasrayı ele geçirdikleri gibi Aleksiosu da esir aldılar. Sinop Selçuklulara geçti. Aleksios Komnenos, Selçuklulara yardımcı asker, vergi ve hediye vermek sûretiyle esirlikten kurtuldu. Selçuklular, 1221de Trabzonu tekrar kuşattılar. Trabzon Rum İmparatorluğu Selçuklulara tâbi hâle geldi. Bu bağlılık Selçukluların Moğollarla yaptığı 1240 Kösedağ Harbine kadar devam etti. Moğollar, Anadoluyu işgâl edince; Trabzon Rum İmparatorluğunu haraca bağladılar. Moğollardan sonra Türkmenlerin nüfuzuna girdi. Türkmenler, Giresun, Ordu ve Ünye ile havâlisini aldılar. İmparator Üçüncü Aleksios (1349-1390) Türkmenlerle iyi geçinmek için kızkardeşi MariayıAkkoyunlu Kara Yülük Osman Beye verdi. Dört kızını da Türkmen beyleriyle evlendirdi. Safevî Hânedanı mensuplarının anaları Trabzon Rum Hânedanına mensup kadınlardan doğmadır.
Osmanlı Devleti, Asya ve Avrupa kıtalarında genişlemesiyle, Trabzona da geldi. Sultan İkinci Murâd Han (1421-1451) zamânında Trabzon alınmak istenmişse de, Osmanlı donanması kuvvetli fırtınaya tutulduğundan harekât tamamlanamadı. Fâtih Sultan Mehmed Han (1451-1481) zamânda Osmanlıların Rum Beylerbeyi Hızır Bey, Trabzon Rum İmparatorluğuna karşı 1456da karadan ve denizden taarruza geçti. Trabzon Rum İmparatorluğu, Osmanlılar karşısında çok zor duruma düştü. Osmanlılara vergi vermeyi kabul etti. Osmanlılardan emin olmak için, ittifak da aradılar. Doğuda kuvvetli bir Türkmen devleti kuran Akkoyunlu Devleti beylerine kız verip, akrabalık kurdular. Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan Dördüncü Yuannisin kızı Despina Hâtunla evlendi.
David Komnenos, 1458de Rum İmparatoru olunca; Osmanlılara ödediği vergiyi kesip, ödenenleri de Uzun Hasan vâsıtasıyla geri istetti. Papa vâsıtasıyla da, Osmanlı Devletine karşı Avrupa devletlerinin ittifak yapmaları talebinde bulundu. Fâtih, Trabzon Rum İmparatorluğunun düşmanca hareketlerini yakından tâkip ediyordu. Fâtih, 1460ta bizzat sefere çıkarak karadan Trabzona yürüdü. Osmanlı donanması da, 300 gemiyle denizden sefere katıldı. Osmanlı seferini Akkoyunlular engellemek istediyse de, Fâtihe mâni olamadılar. Trabzon, karadan ve denizden muhâsaraya alındı. İmparator David, Osmanlılara karşı durulamayacağını ve Akkoyunlu ile Avrupa devletlerinin yardımının imkânsız olduğunu görerek, 26 Ekim 1461de teslim oldu. Trabzon Rum İmparatorluğu târihe karışıp, toprakları ve mîrâsı Osmanlı Devletine kaldı.
Boğdan Seferi
Boğdan, II. Bâyezid döneminden beri Osmanlılar'a bağlı bir voyvodalık haline getirilmişti. Boğdan voyvodalığı, Kili ve Akkerman kaleleri alındıktan sonra sıkı bir sekilde devletin nüfuzu altına girmişlerdi. Bunlar, yarim asırdan daha fazla bir süre devleti uğraştıracak hareketlerde bulunmamışlardı. Her ne kadar voyvodalık zaman zaman vergisini vermekte ihmal göstermişse de buna Iran, Mısır ve Macaristan seferleri münasebetiyle göz yumulmuş ve sadece ikaz ile iktifa edilmişti.
Kanunî, Macaristan seferi sırasında Voyvoda Petro Rares'e bir berat göndererek, burayı onun idaresine bırakmıştı. voyvodalık, her yıl Osmanlı Devleti 'ne 4000 duka altın, 40 kısrak ve 20 tay göndermekle yükümlü tutulmuştu. Bunun içindir ki Voyvoda Petro Rares, Viyana seferi esnasında orduya elçisini göndererek sadakatini teyid ile bu seferinden avdette de vergisi olan 4000 duka altın ile 40 kısrak ve 20 taydan ibaret olan vergisini bizzat takdim etmişti. Hammer, Rares'in Osmanlılar'a getirdiği vergiler konusu ile onun, Kanunî tarafindan karşılanışı ve kendisine yapılan muameleyi su ifadelerle nakletmektedir: "Sultan Süleyman, Viyana'dan dönüsünde kararlaştırılan hediyeleri bizzat Rares'ten alarak karşılığında bir samur kürk (vezirlere mahsus elbise), iki tuğ (sancakbeyi alâmeti), bir kuka (yeniçeri ortabaşılarının serpuşu) hediye eder."
Petro Rares, Kanunî'nin teveccühüne mazhar olmakla birlikte hariçten yapılan tesirlerle gizlice Osmanlı Devleti 'nin aleyhine çalışmaya başlamıştı. Nitekim gizlice Ferdinand ile muhabere ve müzakerelere başlamış bulunan Petro Rares, o sıralarda karışıklıklar içinde bulunan Erdel'e tecavüz ettiği gibi, Zapolyai'ye karsı Ferdinand ile gizlice temasa geçmişti. Bundan başka göndermekle yükümlü oldugu vergileri de göndermemeye başlamıştı. Keza, Osmanlı Devleti 'nin o taraflardaki mutemede adamı olup Osmanlılar'a bağlı bir hükümet kurmak üzere Erdel'e gönderilmiş bulunan Venedikli Gritti'yi de öldürtmüştü.
İste Rares'in bu neviden faaliyetleri ve Lehlilerle iyi geçinmeyip onlar tarafindan voyvodanın azledilmesi hususunda vaki olan müracaatlar sonrası Kanunî l538 Mayıs'ında Boğdan üzerine yürümeyi kararlaştırır. Ancak bu kararını gizli tutar. Barbaros'un donanma ile denize açıldığı (7 Temmuz) ertesi günü İstanbul'dan hareket eden Osmanlı ordusu, Edirne'ye ulaşıp oradan hareket ettiği zaman Kanunî "Seferimiz Boğdan üzerinedir" diyecektir. Ordu, Sultançayırı denen mevkide iken Rares'ten gelen bir elçi, emre itaat edileceğini bildirmiş, ancak Kanunî, ona verdiği mektupta, Rares'in çirçirlik ve azgınlığa son vermesi ve gelip itaat arz etmesi halinde ona karsı merhametli davranacağını bildirmişti. Bununla beraber alınan haberlerden Rares'in samimi olmadığı anlaşılmış oldugundan sefere devam edilmiştir. Osmanlı ordusunun harekâtı karsisinda dehşete düsen Rares, Transilvanya içlerine doğru kaçmaktan başka bir çare bulamamıştı. Osmanlı ordusu ise Yas şehrini yakıp yıktığı gibi l6 Eylül l538'de Voyvodanın merkezi olan Suceva şehrini de alır. Bu şehrin fevkalade müstahkem bir kalesi olmasına rağmen şehir halkı, mukavemet edemeyeceğini anladığından, kale anahtarlarını getirip Osmanlı kuvvetlerine teslim eder. Bunun üzerine Kanunî, şehirde umumi af ilan ederek beylerin kendi aralarından bir voyvoda seçmelerini ister. Seçilen voyvoda ise Kanunî tarafindan intiham olunur ki bu, muhtemelen Petro Rares'in kardeşi olan Stefan Lacusta'dir. Kanunî, bu yeni voyvodaya bir de berat verir.
Bu seferin sonunda Osmanlılar, Prut ile Dinester nehirleri arasında kalan yerleri ellerine geçirmişlerdi. Elde edilen bu yerler, bir sancak haline getirilmişti. Bundan başka yıktırılan Kili kalesi yeniden inşa edilmiş, Akkerman ise müstahkem bir hâle getirilmişti. Yine bu esnada Bender şehri de ele geçirilmişti. Boğdan meselesinin hallinden sonra Osmanlı ordusu geri dönmüş, sefere katilmiş bulunan Kirim Hani Sahib Giray'a da geri dönme izni verilmişti. Osmanlı ordusunun dönüsünden sonra, beylerin seçtiği ve Kanunî'nin göreve getirdiği yeni voyvoda ile yeni idareciler, vaziyete hâkim olamazlar. Bunun üzerine Kanunî Sultan Süleyman, Rares'i İstanbul'a davet ederek ikinci defa voyvodalığı ona verir.
|
